Страницы

суббота, 11 марта 2017 г.

                                 7-րդ դասարան
6.03-10.03;13.03-17.03
Դաս26,27,28
Թեման.Շփման ուժ:Շփման ուժի դերը բնության մեջ և կենցաղում:
Մի ուղղով ուղղված ուժերի գումարումը:
 Լաբորատոր աշխատանք «Շփման ուժի չափումը ուժաչափով,տարբեր մակերևույթների վրա»
Քննարկվող հարցեր.
1.Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:
Օրինակ՝,երբ գնդակին հարվածենք խոտի վրա, ապա այն շփվելով մակերևույթի հետ աստիճանաբար կորցնելով արագությունը կանգ է առնելու, քանի որ գնդակի և խոտի մինչև առաջանում է շփման ուժ:
2.Ինչով է պայմանավորված շփումը
Շփման ուժը կախված է մակերևույթից և
3.Թվարկել շփման տեսակները և բերել օրինակներ:
Շփման տեսակներից են սահքի շփման ուժը և գլորման շփման ուժը: Սահքի շփման ուժերից են, օրինակ երբ մենք սահնակը սառույցի վրա քաշենք կառաջանա սահքի ուժը սահնակի և սառույցի մինչև: Գլորման շփման ուժ, օրինակ՝մարդիկ ծանր բեռները տեղափոխելու համար բեռի տակ դնում էին գերաններ և առաջնում էին գլորման շփման ուժ:
4.Օրինակներով ցույց տալ,որ միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժը փոքր է սահքի շփման ուժից:
Օրինակ՝երբ քարը գլորենք թեկ մակերևույթի վրայից,  ապա նրա արագությունը գնալով մեծանում է շփման ուժի նկատմամբ, իսկ երբ այն քաշենք հարթ մակերևույթի վրայով, ապա նրա շփման ուժը կլինի ավելի շատ:
5.Բերել շփման դրսևորման օգտակար օրինակներ
Եթե շփման ուժը չլիներ, ապա օրինակ ավտոմեքենային հնարավոր չէր արգելակել, ինչը կարող էր բերել վատ հետևանքների:
6.Բերել շփման դրսևորման վնասակար օրինակներ
Եթե շփման ուժը կա, ապա մարդը չի կարող տեղափոխել մի ծանր իր, մի տեղ որտեղ նա ուզում է:
7.Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը
Շփման ուժ մեծացնելու համար կարելի է  մակերևույթը դարձնել խորդուբորդ:
8.Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը
Շփման ուժը փոքրացնելու համար կարելի է մակերևույթը ինչքան հնարավոր է հարդեցնել:
9.Բերեք օրինակներ,երբ մարմնի վրա միաժամանակ ազդում է մի քանի ուժ;
Օրինակ թուղթը, երբ պատուհանից կցենք, ապա նրա վրա կազդեն և ծանրության ուժը և օդի դիմադրողականությունը:
10.Որ ուժն է կոչվում համազոր:
Այն ուժը, որ մարմնի վրա ունենում է նույն ազդեցություն, ինչ մի քանի ուժերը միասին ազդելիս, կոչվում է այդ ուժերի համազոր:
11.Ինչպես է ուղղված մի ուղով միևնույն կողմն ուղղված երկու ուժերի համազորը,և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:
Նրանց համազորը ուժը ուղղված է նույն ուղղությամբ և որոշվում է այդ երկու թվերի մոդուլների գումարով:
12.Ինչպես է ուղղված մի ուղով հակառակ կողմեր ուղղված երկու ուժերի համազորը,և
ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:
Նրանց համազորը ուժը ուղղված է հակառակ ուղղությամբ և որոշվում է այդ երկու թվերի մոդուլների հանումով:
13.ինչպես է շարժվում մարմինը նրա մի կետում կիրառված,մոուլով հավասար և հակառակ ուղղված երկու ուժերի ազդեցությամբ:
Նրա արագությունը չի փոփոխվում:
Սովորել Է..Ղազարյանի դասագրքից էջ75-ից մինչև էջ81,կատարել էջ81-ի հարցերը և առաջադրանքները
1.Բերեք օրինակներ,երբ մարմնի վրա միաժամանակ ազդում է մի քանի ուժ;
Օրինակ թուղթը, երբ պատուհանից կցենք, ապա նրա վրա կազդեն և ծանրության ուժը և օդի դիմադրողականությունը:
2.Որ ուժն է կոչվում համազոր:
Այն ուժը, որ մարմնի վրա ունենում է նույն ազդեցություն, ինչ մի քանի ուժերը միասին ազդելիս, կոչվում է այդ ուժերի համազոր:
3.Ինչպես է ուղղված մի ուղով միևնույն կողմն ուղղված երկու ուժերի համազորը,և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:
Նրանց համազորը ուժը ուղղված է նույն ուղղությամբ և որոշվում է այդ երկու թվերի մոդուլների գումարով:
4.Ինչպես է ուղղված մի ուղով հակառակ կողմեր ուղղված երկու ուժերի համազորը,և
ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:
Նրանց համազորը ուժը ուղղված է հակառակ ուղղությամբ և որոշվում է այդ երկու թվերի մոդուլների հանումով:
5.ինչպես է շարժվում մարմինը նրա մի կետում կիրառված,մոուլով հավասար և հակառակ ուղղված երկու ուժերի ազդեցությամբ:
Նրա արագությունը չի փոփոխվում:
6. Որքան է A կետում կիրառված երկու ուժերի համազորի մոդուլը, և ինչպես է այն ուղղված:
Երկու ուժերի համազորը մոդուլով հավասար է |4Ն-2Ն |=2Ն, այն ուղղված է հակառակ ուղղությամբ:
7. Որքան է A կետում կիրառված երեք ուժերի համազորի մոդուլը, և ինչպես է այն ուղղված:
Երեք ուժերի համազորը մոդուլով հավասար է    | |2Ն+4Ն |-2Ն |=4Ն, այն ուղղված է հակառակ ուղղությամբ:
8. Մարմնի վրա նույն ուղղությամբ ազդում են 20Ն և 30Ն ուժեր: Պատկերեք այդ ուժերը, եթե դրանց համազորի մոդուլը ա.10ն, բ.50ն
Ա.

Բ.

9. Որոշ բարձրությունից ընկնող մարմնի վրա ազդում են ծանրության 50Ն և օդի դիմադրությունը 30Ն ուժերը: Ինչպես է ուղղված այդ ուժերի համազորը, և որքան է նրա մոդուլըը:
Նրանց համազորի ուժը ուղղված է հակառակ ուղղությամբ և հավասար է |50Ն-30Ն|=20Ն
10. Որ դեպքում է միևնույն կետում կիրառված 4Ն և 3Ն ուժերի համազորըի մոդուլը հավասար կլինի ա.1Ն, բ.7Ն:
Ա. Երբ համազորի ուժը ուղղված է հակառ ուղղությամբ:
Բ. Երբ համազորի ուժը ուղղված է նույն ուղղությամբ:
11. Գումարեք 7Ն և 1Ն ուժերը, եթե նրանց կազմած անկյուն ա.0օ,բ.o:
Ա. |7Ն-1Ն|
Բ. |7Ն+1Ն|
12.  Մարմնի վրա ազդում են մի ուղղով ուղղված 3Ն, 4Ն, 5Ն ուժեր: Կարող է արդյոք այդ ուժերի համազորի մոդուլը լինել 1,2,3,4,6,10,12,15 Ն:
Կարող է լինել 2,4,6,12:
Լրացուցիչ առաջադրանք.
Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I  >>-ից էջ48-ից
մինչև էջ 51

Տարբերակ 1
1.Սահնակը սարից սահում է ծանրության ուժի ազդեցությամբ և սահելով կանգ է առնում շփման ուժի պատճառով:
2. Շփվող մակերևյութների յուղման դեպքում շփման ուժը.
Պատ.՝փոքրանում է
3. Շփման ուժի ուղղությունը համընկնում է մարմնի շարժման արագության ուղղության հետ.
Պատ.՝Ուղղված է արագության հակառակ ուղղությամբ
4. Հավասար բեռնավորման դեպքում սահքի շփման ուժը միշտ … գլորման շփման ուժից.
1. Հավասար է
2. Մեծ է
3. Փոքր է
Չեմ հասկացել:
5. Հողը վարելիս տրակտորը հավասարաչափ շարժելով, զարգացրեց 15կՆ քարշի ուժ: Որքան է հողի դիմադրության ուժը:
Պատ.՝15կՆ
Տարբերակ 2
1.Երկու բիլիարդի գնդիկներ իրար բախելով՝ վանում են իրար առանձգականության ուժի հաշվին, որից հետո կանգ են առնում շփման ուժի հաշվին:
2. Այն մեքենաներում, որտեղ օգտագործում է փոկային փոխանցում, փոկի վրա բևեկնախեժ (կանիֆոլ) են քսում: Դրա հետևանքով փոխվում է փոկանիվի և փոկի միջև շփման ուժը:
1. չի փոխվում
2. մեծանում է
3. փոքրանում է
Չեմ հասկացել
3. Նկար 26-ում պատկերված են շարժվող չորսուի վրա ազդող ուժերը: Նշված ուժերից որն է շփման ուժը:
Պատ.՝Երրորդը
4. Չորսուի (նկ. 26) հավասարաչափ շարժման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի 1 ուժը հավասար լինի 3 ուժին:
5. Էլեկտրաքարշը, շարժվելով հավասարաչափ, 150կՆ ուժով քաշում է երկաթուղային շարժակազմը: Ինչի է հավասար դիմադրության (շփման) ուժը:
Պատ.՝150կՆ
Տարբերակ 3
1.Սարից իջնելիս հեծանվորդի արագությունը մեծանում է ծանրության ուժի ազդեցությամբ, իսկ սարից իջնելուց հետո արագությունը սկսում է փոքրանալ ի հաշիվ շփման ուժի:
2.  Սառույցով պատված մայթի վրա ավազ են ցանում, այդ դեպքում կոշիկի ներբանի և սառույցի միջև շփման ուժը մեծանում է:
3. Կարող է մարմինը գտնվել շարժման մեջ, եթե նրա վրա ազդող ուժը հավասար է շփման ուժին:
Պատ.՝Մարմինը կարող է գտնվել դադարի վիճակում կամ շարժվել հավասարաչափ և ուղղագիծ
4. Որքան մեծ է հորիզոնական մակերևույթով շարժվող մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է շփման ուժը:
5. Տրակտորը հավասարաչափ քաշում է կոմբայնը՝զարգացնելով 12կՆ քարշի ուժը: Ինչի է հավասար դիմադրության ուժը.
Պատ.՝12կՆ
Տարբերակ 4
1.      Ֆուտբոլիստի գնդակը հարվածի ժամանակ թռչում է առանձգականության ուժի ազդեցությամբ, իսկ գետին ընկնելուց հետո կանգ է առնում ի հաշիվ շփման ուժի:
2.      Պտուտակի վրա ներպտուտակումից առաջ օճառ են քսում: Այդ դեպքում շփման ուժը փոքրանում է:
3.      Նկար 27-ում պատկերված է հենարանի վրա դրված չորսու: Մակերևույթին զուգահեռ ուղղված ինչ ուժեր կազդեն չորսուի վրա, եթե չորսուն տեղափոխենք:
1.      Կազդի միայն առանձգականության ուժը
2.      Կազդի միայն շփման ուժը
3.      Շփման ուժը և առաձգականության ուժը
4.      Շփման ուժը, առանձգականության ուժը և ծանրության ուժը
Չեմ հասկացել:
4.Ինչ կարող է ազդել շփման ուժի մեծության վրա:
Պատ.՝հպվող մակերևույթի խորդուբորությունները
5.      Տրամվայի շարժիչը շարժման ժամանակ զարգացնում է 30կՆ քարշի ուժը: Ինչի է հավասար շփման ուժը տրամվայի հավասարաչափ շարժման ժամանակ:
Պատ.՝30կՆ



Комментариев нет:

Отправить комментарий