Страницы

среда, 21 февраля 2018 г.

Վարժություններ
Վարժություն 1։ Դո՛ւրս գրել անձնական դերանունները և որոշե՛լ դրանց
դեմքըթիվըհոլովը։
Ես եմդու եսես ու դու
Գիշերում այս դյութական,Մենք մենակ ենք – ես ու դու.Ես էլ դու եմես չըկամԿապույտ երկնքի ոսկեղե՛ն աստղեր,Ձեր հեռվից դուք միշտ տեսնում եք նրան.Ասացե՛քարդյոք նա էլ թախծո՞ւմ էր,Արդյոք տրտո՞ւմ էր նա էլ ինձ նըման։
Խորհրդագետնե՛րդուք տեսնում եք միշտ.Արդյոք մենա՞կ էր նա էլ ինձ նըման,Թե՛ ընկեր գտած ժպտում էր անվիշտ
Եվ փայփայում էր և սիրում նրան։
Խորհրդագետնե՛րդուք ժպտում եք լուռ,Դուք լուռ ժպտում եք իմ ցավի վրա.
-
Նաքեզ մոռացածվաղուց ամենուր
Ծաղրում է քո խենթ խոսքերը հիմա
Ես-առաջին դեմք, եզակի, ուղղական
Դու-երկրորդ դեմք, եզակի, ուղղական
Դուք-երկրորդ դեմք, հոգնակի, ուղղական
Մենք-առաջին դեմք, հոգնակի, ուղղական
Վարժություն 2։ Գտնե՛լթե որ հատվածներում նշված հոլովով անձնական
դերանուններ կան։
Ուղղական
1.
Կյանքիս բերքն ու բարին ես ցրեցի լրիվ
Հողի նման բարիհողի նման…. (Հրաչյա Հովհաննիսյան)
2. 
Իմ սերունդն ամբողջ եղյամի մեջ է.
Նշանակում է ցրտեր են եղել…. (Մարո Մարգարյան)
3. 
Ես լուռ կարդում եմ գիրը քարերի
Եվ քարանում եմ քարե բառերից…. (Գևորգ Էմին)
Սեռական
1.
Թափառում ենք փողոցներում՝
Ես քո սիրովդու՝ ուրիշի (Սիլվա Կապուտիկյան)
2. 
Արշալույսից մինչ երեկո ես լսեցի քամուն.
Նա ուռենու շրշյուն բերեց իմ հեռավոր ձորից (Լյուդվիգ Դուրյան)
3. Ես չեմ ուզում աշխարհից բազում գանձեր ու երազ,
Միայն երգն այս սիրավետ ու իմ սիրտը հասկանաս… (Լիպարիտ Սարգյան)
Տրական
1.
Ինձ փոխանցեցին ծիծաղի մի լաթ,
Որ տխրությունից իմ հոգին սրբեմ (Ռազմիկ Դավոյան)։
2. 
Գնացքը սողաց մթին ձորից,
Ինձ էլ վերցրեցճչացգնաց… (Գուրգեն Մահարի)
3. 
Կնայի քեզ երկնքից մի գունատ լուսին,
Կիջնի ահա երեկոնգիշեր կլինի…(Գեղամ Սարյան)
Վարժություն 3։ Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանուններըորոշե՛լ թիվը և
հոլովը (չհոլովվող դերանունների դեպքում նշել չթեքվող լինելը)։
Գագիկ թագավորի ծառաները պալատի առաջ մի օձ են տեսնումորը անհան-
գիստ գետնին էր քսում եղջյուրները։ Թագավորը կարգադրում է կտրել օձի եղջյուր-
ները։ Դրանից հետո օձը հանգստանում է և գոհ հեռանում։ Ժամանակ անց նա նո-
րից երևում է պալատի մոտ և բերանից մի կորիզ գցելով՝ անհայտանում է։ Գագիկի
հրամանով կորիզը տնկում են և հետևում նրան։ Ամռանը այդ կորիզից մի հսկայա-
կան կլոր պտուղ է աճում։ Փորձելու համար մի կտոր տալիս են ուտելու մերձիմահ
ծերուկի։ Սա անմիջապես կազդուրվում է ու երիտասարդանում։ Գագիկն իր պալա-
տականների հետ վայելում է պտուղի մնացած մասը և նույնպես կազդուրվում ու երի-
տասարդանում։ Դրանից հետո այդ պտուղի անունը դնում են չմեռուկորըբերանից
բերան անցնելովդառնում է ձմերուկ։28
Վարժություն 4։ Գտնե՛լ փոխադարձ դերանունները։
Կախարդական մի շղթա կա երկնքում՝
Անրերևույթորպես ցավը խոր հոգու,
Իջնում է նա հուշիկորպես իրիկուն՝
Օղակելով լույս աստղեցը մեկմեկու։
Մեղմ գիշերի գեղագանգուր երազում
Այն աստղերըորպես մոմեր սրբազան,
Առկայծում են կարոտագին երազուն՝
Հավերժաբար իրար կապված և բաժան։
Ես ու դու էլ շղթայված ենք իրարու,
Կարոտավառ երազում ենք միշտ իրար,
Միշտ իրար հետբայց միշտ բաժան ու հեռու
Աստղերի պես և՛ հարազատև՛ օտար

Վարժություն 5։ Դո՛ւրս գրել դերանունները և խմբավորե՛լ ըստ տեսակ-
ների։ Հոլովթիվ կամ դեմք ունեցող դերանունների դեպքում նշե՛լ դրանք։
Մկան թագավորը հրաման է տալիսկանչում իր մոտ չղջիկին և ասում. «Ա՛յ
անպիտանդու մուկ եսո՞ւր ես թաքնվումինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց
է անում թևերը և ասում. «Ես ինչի՞ պիտի տուրք տամ քեզչե՞ս տեսնում սրանք.
Ես թռչուն եմես որտեղի՞ մուկն եմ»։ Մկան թագավորը գրում է թռչունների
թագավորինթե այս տեսակ մի թռչուն կաինչի՞ դու նրանից տուրք չես վերցնում։
Թռչունների թագավորը սա որ լսում էկանչում է չղջիկինասում. «Թե որ թռչուն
եսմեր օրենքը ինչի՞ ես խախտումինչի՞ տուրք չես տալիս»։ Չղջիկը բաց է անում
բերանըցույց տալիս ատամները և ասում. «Ես մուկ եմթռչունը բա ատամներ
կունենա՞»։ Թռչունների թագավորը մնում է շվարածգլուխը կորցրած։ Այսպես
չղջիկըերկուսին էլ խաբելովմինչև հիմա էլ իր համար հանգիստ ապրում է
առանց տուրք տալու։
Ես-առաջին դեմք, եզակի, ուղղական, անձնական դերանուն
Դու-երկրորդ դեմք, եզակի, ուղղական հոլով, անձնական դերանուն
Ինչի՞-հարցական դերանուն
Քեզ-եզակի, երկրորդ դեմք, տրական հոլով, անձնական դերանուն
Մեր-հոգնակի, առաջին դեմք, սեռական հոլով, անձնական դերանուն
Վարժություն 6։ Դո՛ւրս գրել անձնական դերանուններըկազմե՛լ նախա-
դասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։
Իրարայսչափնրանքոմնուրիշմենքյուրաքանչյուրըինքընույնպիսի,
ամեն ինչողջիրենքոչինչդաամբողջսամիմյանցոչ մեկըոչ ոքդուք,
ամենքըմեկմեկու:
Դուք այդպես էլ չկարողացաք կատարել ձեր խոստումը:
Իրենքը՝ ընկերներով գնացել էին ֆիլմ դիտելու:
Մենք բոլորս հյուր ենք կյանքում, մեր ծննդյան փուչ օրից:
Նրանք ցանկացել էին ֆուտբոլ խաղալ դասերից հետո:
Վարժություն 7։ Դո՛ւրս գրել ցուցական դերանուններըկազմե՛լ նախա-
դասություններ՝ գործածելով այդ դերանունները։
Ոմնայսչափինչ-որդրամենքյուրաքանչյուրըինքընույնպիսիամեն
ինչողջիրենքոչինչդաամբողջսամիմյանցոչ մեկըոչ ոքդուքմյուս,ամենքըմիևնույն:
Դրա պատճառով բոլորս էլ տուժվեցինք:
Ինքը, որոշել է, որ նա էլ տնային չի անելը:
Դա կախված է նրա կարծիքից, կցանկանա դա նա թե ոչ:
Սա ամենամեծ սխալն է, որը դու կործել ես քո ամբողջ անպիտան կյանքում:
Վարժություն 8։ Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են ցուցական:
1. 
ողջամբողջմիևնույնամենայն
2. 
համայնսույնմիևնույնինչ
3. 
այսպեսայդպես այնպեսորքան
4. 
սադանույնտեղայնչափ
Վարժություն 9։ Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են որոշյալ:
1. միմյանցյուրաքանչյուրինչերբ
2. 
ամեն ինչհամայնամեն միողջ
3. 
որտեղքանիինչպեսինչու
4. 
իրարորերորդքանիսըայլ
Վարժություն 10։ Ո՞ր շարքի բոլոր դերանուններ են հարաբերական:
1. ովինչերբսույն
2. 
ողջքանիինչուոր
3. 
որտեղքանիինչպեսինչու
4. 
իրարորերորդքանիսըայլ


Комментариев нет:

Отправить комментарий